Je maakt geld over naar een rekening buiten Europa en het overboekformulier van je bank vraagt om een SWIFT-code. Dat is de BIC van de bank van de ontvanger: een code van 8 of 11 tekens die aangeeft bij welke bank het geld moet aankomen. De grens ligt strikt genomen niet bij Europa, maar bij het Europese betaalgebied SEPA en de euro. Voor een betaling van of naar een land buiten SEPA geef je de code altijd op (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Met de code zelf is de betaling nog niet rond. Het geld legt buiten SEPA een langere weg af dan bij een Europese overboeking, waardoor de betaling langer duurt en meer kost.
Wanneer je bank om een SWIFT-code vraagt
Het land en de valuta bepalen of je de code nodig hebt. SEPA telt 41 landen. Ook landen buiten de EU horen daarbij, zoals het Verenigd Koninkrijk en IJsland, zodat je voor een eurobedrag naar zo’n land een gewone Europese overboeking gebruikt.
|
Jouw overboeking |
Wat je invult |
Hoe lang het duurt |
Kosten |
|---|---|---|---|
|
Eurobedrag naar een euroland binnen SEPA |
Alleen het IBAN, geen BIC |
Meestal binnen 10 seconden, uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag |
Binnen de EU niet hoger dan voor een vergelijkbare binnenlandse betaling |
|
Eurobedrag naar een SEPA-land met een andere munt, zoals Polen of Zwitserland |
Het IBAN; voor een land buiten de EU en de EER, zoals Zwitserland, vraagt je bank soms ook de BIC |
Soms langer, tot het einde van de eerstvolgende werkdag |
Vraag je bank naar de kosten van het omwisselen |
|
Van of naar een land buiten SEPA |
Het rekeningnummer van de ontvanger en de BIC van de bank van de ontvanger |
Verschilt sterk per land, soms vele werkdagen |
Fors hoger, afhankelijk van de valuta en de betrokken banken |
Binnen SEPA lukt het zonder code, omdat je bank de juiste BIC betrouwbaar afleidt van de bankcode in het IBAN. Buiten SEPA werkt dat niet en hebben banken de code nodig om het bericht over jouw betaling bij de juiste instelling af te leveren (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Welke gegevens je invult bij overboeken naar het buitenland
Voor een betaling naar een land buiten SEPA vraag je de ontvanger om twee gegevens: het rekeningnummer en de BIC van de bank waar de rekening loopt. Het IBAN is de standaard voor betaalrekeningen in Europa en elk land heeft zijn eigen IBAN-structuur (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026). Gebruikt het land van de ontvanger geen IBAN, neem dan het rekeningnummer over zoals de ontvanger het opgeeft.
De SWIFT-code telt 8 tekens, die een bank met 3 tekens kan aanvullen om een kantoor of afdeling aan te wijzen (bron: SWIFT, 2026). Raad de code niet aan de hand van de naam van de bank en neem beide gegevens teken voor teken over.
De BIC wijst alleen de bank aan en zegt niets over de rekening zelf. Het IBAN controleren blijft daarom een aparte stap. Op deze website vul je nergens een rekeningnummer in. Controleren doe je bij je eigen bank of bij de ontvanger zelf.
De route van je geld via correspondentbanken
Europese banken rekenen in euro’s met elkaar af via centrale systemen van de centrale banken. Voor landen buiten SEPA met een andere valuta bestaat zo’n centraal systeem meestal niet. Banken in verschillende landen houden daarom betaalrekeningen bij elkaar aan.
Hebben jouw bank en de bank van de ontvanger geen rekening bij elkaar, dan loopt de betaling via een correspondentbank. Dat is een bank waar allebei een eigen rekening hebben, zodat ze daar met elkaar afrekenen. Het geld reist dus niet in één keer de grens over. Elke bank in de keten boekt het bedrag binnen haar eigen administratie van de ene naar de andere rekening (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
De opdrachten en bevestigingen daarvoor gaan bijna altijd over het berichtennetwerk van SWIFT. Op dat netwerk zijn meer dan 11.000 financiële instellingen aangesloten. SWIFT verwerkt zelf geen betalingen, maar levert het netwerk, de beveiliging en de berichtstandaarden. De BIC is het adres waarmee een bericht bij de juiste bank aankomt (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Hoe lang duurt een overboeking buiten SEPA?
De berichten zelf zijn snel. Alle betrokken banken versturen en ontvangen de SWIFT-berichten voor een wereldwijde betaling doorgaans binnen één uur. De boekingen tussen de rekeningen bij jouw bank, de bank van de ontvanger en eventuele correspondentbanken kosten meer tijd, soms vele werkdagen (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Dat komt onder meer door controles. Elke bank in de keten toetst de transactie aan de regels van haar eigen land en aan internationale regels, dus elke extra bank verlengt de doorlooptijd. Ook het land van bestemming telt mee. In een meting van SWIFT uit 2024 bereikte 90% van de internationale betalingen de bank van de ontvanger binnen één uur, maar stond pas 43% binnen dat uur op de rekening van de ontvanger (bron: SWIFT, 2024).
Waar de kosten en de wisselkoers vandaan komen
Een overboeking van of naar een land buiten SEPA is fors duurder dan een Europese overboeking (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026). De kosten hangen af van drie dingen:
- de valuta en de marge op de wisselkoers
- het aantal correspondentbanken in de keten
- de tarieven van elke betrokken bank
De wisselkoers speelt mee zodra de rekening van de ontvanger in een andere valuta loopt. De banken wisselen het bedrag dan om en de marge op de koers telt mee in de kosten. Vraag je bank daarom vóór je de opdracht geeft naar de koers en naar de totale kosten.
Binnen de EU ligt dat anders: voor een betaling in euro’s mag een bank niet meer rekenen dan voor een vergelijkbare binnenlandse betaling (bron: Your Europe, 2026). Voor een overboeking naar een land buiten de EU geldt die grens niet, dus daar bepaalt je bank het tarief zelf.
Geld ontvangen uit een land buiten SEPA
Ook wie geld ontvangt uit een land buiten SEPA heeft de SWIFT-code nodig: de betaler vraagt om jouw IBAN en om de BIC van jouw bank. De eerste vier letters ken je al, want bij een Nederlandse rekening is de bankcode in het IBAN gelijk aan de eerste vier letters van de BIC (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
De volledige code staat meestal op de website van je bank. Vraag daar ook na of je bank voor betalingen van buiten SEPA dezelfde BIC gebruikt. Sommige Nederlandse betaaldienstverleners hebben voor zulke transacties een aanvullende BIC, die niet in het BIC-overzicht van de Betaalvereniging staat (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Waar je de SWIFT-code van een bank vindt
Vraag de code bij voorkeur aan de ontvanger zelf, die hem bij de eigen bank navraagt. Zelf zoeken doe je op twee plekken: op de website van de bank van de ontvanger of in de gratis BIC-zoekfunctie van SWIFT. Het overzicht van de Betaalvereniging bevat alleen Nederlandse betaaldienstverleners en is niet compleet (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026).
Controleer de code vóór je de opdracht verstuurt. Voor een bedrag dat naar een verkeerd Nederlands IBAN is gegaan, hebben Nederlandse banken onderling een procedure om het terug te vragen (bron: Betaalvereniging Nederland, 2026). Die procedure is beschreven voor Nederlandse IBAN’s. Vraag je bank dus vooraf wat er mogelijk is als een betaling buiten SEPA verkeerd aankomt.
Controlelijst voor je de overboeking invoert
Leg deze gegevens klaar voordat je het formulier opent:
- het rekeningnummer van de ontvanger, door de ontvanger zelf opgegeven
- de SWIFT-code van de bank van de ontvanger, bedoeld voor betalingen uit het buitenland
- het land en de valuta van de rekening van de ontvanger
- de kosten en de wisselkoers die je bank rekent
- de doorlooptijd die je bank voor dat land verwacht